Onderhanden werk
Verwarterm: gaat over diensten/projecten (bouw, installatie, advies, bureaus) — werk in uitvoering, niet af of niet gefactureerd. Niet te verwarren met voorraad (goederen die klaarliggen om te verkopen).
TL;DRWerk dat je al hebt gedaan maar nog niet (volledig) hebt gefactureerd, telt al mee als deels verdiende winst — of er nu een factuur uit is of niet.
Wat de ondernemer denkt
"Dat project is nog niet af, of ik heb nog geen factuur gestuurd — dus er is nog geen winst. Winst is pas winst als het geld binnen is. Dat halfklare project dat m'n accountant onder 'onderhanden werk' op de balans zet, is een boekhoudkundig dingetje — geen echt geld en geen echte winst."
Wat de (assistent)accountant ziet
Onderhanden werk is de waarde van het werk dat je al hebt verricht maar nog niet volledig hebt gefactureerd. De logica erachter — het waaróm dat zelden wordt uitgelegd: je hebt dit jaar kosten gemaakt én een deel van de afgesproken prijs verdiend door het werk te doen; die waarde hoort in het jaar waarin je 'm creëerde, niet pas in het jaar waarin de factuur toevallig de deur uitgaat. Daarom waardeer je onderhanden werk naar de voortgang (percentage of completion): je neemt winst naar rato van hoe ver het project is, niet ineens bij oplevering. Sinds de wetswijziging van 2007 (art. 3.29b Wet IB) mag die winst fiscaal ook niet meer worden uitgesteld tot het einde. Gevolg: er staat winst in je cijfers vóórdat je hebt gefactureerd of betaald bent. Andersom, en meteen: een verwacht verlies op een project neem je direct en volledig (voorzichtigheid), niet uitgesmeerd. Eerste controlevraag: hoe is de voortgang bepaald (kosten-op-kosten, mijlpalen), en zijn de verwachte totale opbrengst en kosten betrouwbaar te schatten?
Waar het misgaat
Jij denkt "geen factuur, geen winst"; de balans zegt "werk gedaan, winst deels genomen". Je kunt dus belasting betalen over winst die je nog niet hebt gefactureerd, laat staan ontvangen.
§ De analogie
Als een aannemer die halverwege een huis is — het halve huis staat er en is iets waard, ook al is de eindafrekening nog niet verstuurd.
§ Wat betekent dit voor jou
Reserveer voor de belasting over winst die nog als onderhanden werk op je balans staat — het voelt als toekomst, de fiscus rekent 'm nu. En een groeiend onderhanden-werk-saldo betekent dat je omzet vooruitloopt op je cashflow: mooi teken van drukte, maar het knijpt je liquiditeit.
Voor jóuw cijfers
Wil je zien hoeveel onderhanden werk in jóuw jaarrekening zit — en hoe je die regel leest?
Algemene uitleg, geen persoonlijk advies. Voor je eigen situatie: je accountant, of via KMJ.